الشيخ محمد رضا المظفر ( مترجم وشارح : على محمدى )

162

أصول الفقه ( شرح اصول فقه ) ( فارسى )

دوم . غير مستقيم . غير مستقيم نيز دو نوع است : الف . على نحو التبليغ ( كه امتثال دارد ) . ب . على نحو الاستقلال . على نحو الاستقلال هم سه نوع است : 1 . طريقى ( كه امتثال دارد ) ، 2 . موضوعى ( كه امتثال ندارد ) ، 3 . مشكوك فيها ( كه ملحق به « امر طريقى » است ) . خاتمه تقسيمات واجب به مناسبت اينكه در باب اوامر ، سخنى از وجوب مطرح است ، لذا در اين خاتمه ، تقسيمات واجب را ذكر مىكنند . مىفرمايد : واجب ، از جهات گوناگون ، قابل تقسيم است كه حدود شش تقسيم در اين خاتمه عنوان شده است . 1 . مطلق و مشروط گاهى واجب را با امور داخلى ( يعنى امورى كه مقوم واجب و داخل در حقيقت آن هستند ) مقايسه مىكنيم . مثل نماز نسبت به ركوع و سجود و . . . كه نام اين‌ها را مقدمات داخلى مىگذارند و فعلا محل بحث ما نيستند و سيأتى در مبحث مقدمهء واجب ان شاء اللّه تعالى . و گاهى واجب را با امور خارجى ( امورى كه خارج از ذات و ماهيت واجب‌اند ) كالوضوء و الاستقبال و . . . بالنسبة الى الصلاة مقايسه مىكنيم . الآن بحث ما در همين قسم است و مىگوييم : هنگامى كه ما واجبى را با امور خارج از ذات آن واجب مقايسه مىكنيم ، دو قسم پيدا مىشود : 1 . واجب مطلق . 2 . واجب مشروط .